Het uur nul

Dirk Bracke

Korte inhoud

Ben en Filip zijn jeugdvrienden die een onbezorgd leven leiden. Ben bewondert Filip om zijn durf en onafhankelijkheid, maar Filip is verslaafd aan heroïne, wat uiteindelijk leidt tot zijn dood door een overdosis. Na een tijdje ontmoet Ben Diana, ze worden smoorverliefd. Ben is ondertussen vaak ziek maar denkt dat hij gewoon pech heeft dat hij het ene na het andere virus oppikt. Uiteindelijk blijkt Ben seropositief te zijn, wat hem ertoe brengt de relatie met Diana te verbreken uit angst haar te besmetten. Na de onthulling van zijn ziekte laat Diana zich testen en blijkt gelukkig seronegatief te zijn. Diana is de enige persoon die weet hoe Ben besmet is geraakt.

Waar en wanneer speelt het verhaal zich af?

Het eerste hoofdstuk speelt zich af op 30 november 1993, op de school van Ben en Filip. Vervolgens maakt het verhaal een tijdssprong naar 1995 en eindigt in maart 1996. Op pagina 64 wordt expliciet gezegd dat het verhaal zich in België afspeelt. Hoewel straatnamen suggereren dat de gebeurtenissen zich in Antwerpen afspelen, wordt dit niet direct benoemd.

Hoofdthema

Het grondmotief van het boek is de kwetsbaarheid en de zoektocht naar identiteit in het licht van ziekte en verkeerde keuzes. Het verhaal laat zien hoe Ben door zijn omgeving en keuzes wordt beïnvloed, wat uiteindelijk leidt tot ernstige gevolgen zoals zijn besmetting met het hiv-virus. De thema's van vriendschap, de destructieve invloed van slechte vrienden, en de angst en isolatie die gepaard gaan met een ernstige ziekte, spelen een centrale rol. Bens reis naar zelfinzicht en de impact van zijn keuzes op zijn leven en relaties vormen de kern van het verhaal.

Persoonlijke appreciatie

Dit boek was vroeger mijn absolute favoriet, en dat is nog steeds zo. De muziek die in het verhaal besproken wordt, sloot perfect aan bij mijn eigen smaak, wat het boek voor mij extra interessant maakte. Hoewel het verhaal misschien wat overdreven is, kon ik me goed identificeren met de puberende jongeren die experimenteren, naar feestjes en festivals gaan, en veel waarde hechten aan muziek. Ondanks mijn angst voor alles wat met drugs te maken heeft, was ik altijd gefascineerd door de vraag waarom sommige mensen uiteindelijk naar harddrugs grijpen. Dat maakte dat ik me meteen aangetrokken voelde tot het boek, zelfs voordat ik het volledig gelezen had. Hoewel niet alle jongeren (hopelijk) zo dicht in aanraking komen met harddrugs als in het verhaal, heeft dit gedetailleerde, overdreven beeld mijn angst voor drugs versterkt, wat ik eigenlijk positief vind.

Wat ik sterk vind aan het boek is hoe het je vanaf het eerste hoofdstuk meeneemt in een herkenbare wereld vol uiteenlopende personages. De verschillende verhaallijnen verweven zich op een complementaire manier, en je blijft het hele boek lang nieuwsgierig naar hoe Ben besmet is geraakt met aids.

Hoewel er weinig expliciet over wordt gezegd, geven subtiele hints, zoals in het eerste hoofdstuk, je al een idee. Op pagina 156 lees je: 'Toen hij zich herinnerde op welke manier hij misschien besmet was geraakt, kon hij zijn nek wel in een strop steken.' Op pagina 164 gaat Ben zijn vriend Filip waarschuwen dat hij ook aids heeft, wat een link legt naar het eerste hoofdstuk. Op pagina 173 komt na lang wachten het verdict dat Ben seropositief is. Het is pas in het laatste hoofdstuk, op pagina 237, dat Ben aan Diana opbiecht hoe hij besmet is geraakt.

De muzikale verwijzingen in het boek voegen voor mij een extra dimensie toe. Ik herinner me nog goed hoe ik vroeger de volledige songteksten ging opzoeken om te begrijpen waarom die juist op die plek in het verhaal werden gebruikt.

Kortom, dit is een boek dat ik nooit zal vergeten.

Kort tekstfragment uit het boek

Uit het voorlaatste hoofdstuk – Donderdag 7 maart 1996

'Ik heb een cd voor je meegebracht', had zijn moeder gezegd. 'Queen. Ik heb altijd graag naar Queen geluisterd.' Ben wist het. Beneden lag een verzamelcd van Queen die ze dikwijls draaide terwijl ze stofzuigde. 'Oude zakken', had Ben gemompeld. 'Het is een nieuw cd'tje, Ben', had ze haar aankoop verdedigd. 'Je moet er maar eens naar luisteren. Freddie Mercury is ook aan aids gestorven, misschien kan het je helpen.' Ben liet het schijfje op de donsdeken vallen. Toen pas viel het haar op dat ze 'ook aan aids gestorven' had gezegd. Ze trok wit weg. 'O Ben, ik kan mijn tong wel afbijten!' Ze strengelde haar vingers in elkaar en vluchtte huilend de trap af.

Het blauwe tekstboekje van 'Made in Heaven' trilde tussen zijn vingers. Uit de Akai-toren die naast zijn bed was komen te staan, klonk de gitaar van Brian May zacht op volume twee.

I long for peace before I die.

Dat heb ik ook gezocht, herkende Ben zichzelf in de tekst.
…

Hij sloeg een bladzijde van het tekstboekje om. Stiekem hoopte hij troost te vinden in de teksten van Freddie Mercury. Die had geweten hoe Ben zich nu voelde.

All you do is live
All I do is die

Diana, schoot het door zijn hoofd, en hij voelde weer het jaloerse verdriet.
…

Shit, kon hij de wijzers van de klok maar terugdraaien.

Let me live
And make a brandnew start

Zie je wel, Freddie Mercury wist wat hij doormaakte. Ben legde vermoeid het boekje op de Akai-toren en sloot zijn ogen.