Spectacle Perdu

SKaGeN

SKaGeN staat bekend om zijn gedurfde en experimentele benadering van theater. Hun voorstellingen zijn intens, uitdagend en zetten het publiek aan het denken. De voorstelling "Spectacle Perdu" werd omschreven als een bitterzoete arena voor de strijd met de herinneringen waarvan we ons willen ontdoen.

Deze omschrijving is naar mijn mening nog mild vergeleken met het gevoel dat de voorstelling mij gaf. Het was een unieke ervaring, in die zin dat ik me zo ongemakkelijk voelde dat ik bijna vroegtijdig de zaal wilde verlaten. Belangrijk om te weten is dat ik normaliter echt wel wat kan verdragen en dat ik geen enkel onderwerp uit de weg ga. Maar deze keer voelde ik walging, en ik moest na de voorstelling even bekomen. Ik moest even laten bezinken waar ik zonet getuige van was geweest en stelde mezelf de vraag of dit dan een vorm van kunst is die ik niet begrijp.

Los van de thematiek konden de andere aspecten van de voorstelling mij ook niet echt bekoren. Enkele punten die me stoorden:

• Een Brugs acteur die een personage speelt die plat Antwerps zou moeten spreken kan voor mij enkel succesvol zijn als dat ook echt lukt.

• De voorstelling voelde aan als een sneltreinvaart, de acteurs wisselden vaak en snel van personages, waardoor ik het erg moeilijk vond om te blijven volgen.

• Dat enorm hoge tempo droeg voor mij ook bij aan het onbehaaglijke gevoel dat ik kreeg van het stuk.

Nadien kwam ik in de persmap een dramaturgisch interview tegen waarin Bjarne Devolder en Lukas Smolders in gesprek gaan met Peter Adriaenssens over "Spectacle Perdu". Daarin wordt gesproken over 'het onverwachte samenspel van trauma en humor'. Enkele zinnen uit het interview zijn me bijgebleven:

• De theatermakers stellen zichzelf de vraag in hoeverre je je eigen pijn en leven op scène gebruikt. Kan je zo ver gaan? Of doe je dat toch beter niet?

• Bij mensen die al naar de repetities kwamen kijken, kwam de voorstelling extreem hard binnen.

• Peter Adriaenssens benadrukt dat Bjarne en Lukas de vraag stellen of humor een deelantwoord kan zijn op het verwerken van ernstige dingen. Hij zegt ook dat dit belangrijk is want dat dat weinig wordt aangeboden.

• Lukas Smolders zegt dat het nodig is om via de details te gaan, haast onuitstaanbaar expliciet.

Het lezen van het interview gaf me nieuwe inzichten en ik begrijp nu beter waar het idee vandaan komt, maar ik blijf me afvragen of dit echt nodig is. Ik sta open voor veel verschillende vormen van kunst en geloof sterk in het belang van communicatie, maar deze voorstelling roept bij mij twijfels op. Na de voorstelling zei ik letterlijk dat het stuk eerder als therapie voor de acteurs voelde en niet als theaterstuk voor het publiek.

Mijn conclusie is dat het experiment niet geslaagd is. De makers zijn naar mijn mening te ver gegaan. De voorstelling was bijna onuitstaanbaar expliciet, en mede daardoor kwam het extreem hard bij mij binnen. Misschien heb ik juist daarom de zaal niet eerder verlaten; ik stond aan de grond genageld door de intensiteit van wat ik zag.